Bakterie i wirusy. Scenariusz lekcji w ED klasa5

Zaciekawienie 11-latków organizmami, których nie widać gołym okiem, bywa dla rodziców i nauczycieli biologii sporym wyzwaniem. Komórki bakterii są za małe, żeby je dostrzec bez mikroskopu, a definicje z podręcznika potrafią szybko uśpić czujność dziecka ;). Jak zatem zamienić lekcję o mikroorganizmach w fascynujące śledztwo naukowe? Przygotowałam gotowy przepis na lekcję, która na długo zapadnie w pamięć Twojego dziecka!

Interesują Cię inne tematy? Sprawdź poniższe artykuły:
Inspiracje
Edukacja domowa
Wybierasz się w podróż ? Sprawdź poniższe artykuły:
Europa – artykuły
Azja – artykuły
Ameryka Północna – artkuły
Ameryka południowa – artkuły
Afryka – artykuł
Australia – artykuły
Oceania – artykuły.

Spis treści:

Podziel się wpisem z innymi

1. “Haczyk”, czyli jak dobrze zacząć w edukacji domowej

Zamiast prosić o otwarcie podręcznika na odpowiedniej stronie, zacznij lekcję od małego wstrząsu. Zadaj pytanie: “Czy wiesz, że nosisz w sobie nawet 2 kilogramy niewidzialnych pasażerów?”.

Wyobraźnia dziecka natychmiast zacznie pracować. Możesz mu uświadomić, że nasz układ pokarmowy, błony śluzowe i skóra są domem dla bogatego mikrobiomu. Co więcej, bakterie, z którymi żyjemy w zgodzie, wspomagają trawienie, produkują dla nas witaminy i zajmują miejsce, chroniąc nas przed wtargnięciem groźnych patogenów. Nagle bakterie przestają być tylko “zarazkami z brudnych rąk”, a stają się naszymi superbohaterami!

Propozycja:
“Wyobraź sobie miasto, w którym nie ma ratusza, czyli miejsca, gdzie zapadają najważniejsze decyzje. Bakterie to właśnie takie ‘komórkowe miasta bez ratusza’, które nazywamy prokariontami, ponieważ nie mają jądra komórkowego, w którym normalnie schowane jest DNA. Ich materiał genetyczny pływa luzem. Są też mikroskopijne i na główce od szpilki zmieściłyby się ich setki tysięcy!”

Możesz narysować na kartce komórkę zwierzęcą (z jądrem) i bakterię (z nitką DNA w środku, rzęską i ścianą komórkową), by pokazać różnicę.

2. Biologiczne supermoce, czyli opowieść zamiast definicje

Zapytaj dziecko: “gdzie jest najtrudniej przeżyć na Ziemi? Wulkany? Głębiny oceanów? Lód na Antarktydzie? Bakterie potrafią przeżyć wszędzie tam, gdzie dla innych organizmów życie jest niemożliwe. Mają specjalne supermoce. Niektóre z nich oddychają beztlenowo, czyli tlen jest dla nich jak trucizna! Są też bakterie-sprzątacze, zwane cudzożywnymi (saprofitami). One zjadają martwe liście, opadłe gałęzie i resztki. Bez nich nasz świat zamieniłby się w jedno wielkie wysypisko śmieci.”

Warto również opowiedzieć dziecku, że bakterie kojarzą nam się z chorobami: anginą, psuciem się zębów czy zatruciami pokarmowymi. Ale to tylko niewielki procent! Zdecydowana większość to nasi najlepsi przyjaciele. W jelitach produkują dla nas witaminy, pomagają trawić jedzenie i chronią przed groźnymi zarazkami. To jest nasz mikrobiom. Z kolei w rolnictwie istnieją bakterie, które wyłapują z powietrza azot i ‘karmią’ nim rośliny. Co więcej, bakterie robią dla nas jedzenie! Bez nich nie byłoby jogurtu, kefiru ani ogórków kiszonych.

3. Filmy edukacyjne o bakteriach

Krótkie materiały wideo świetnie obrazują to, czego nie widać gołym okiem. Najlepiej wykorzystać je jako przerywniki.

Wirusy i bakterie: https://www.youtube.com/watch?v=xT-zxpmwLDM
https://www.youtube.com/watch?v=3BRbXLafuEE

4. Zabawa sprawdzająca

Zamiast standardowego pytania “czy wszystko zrozumiałeś/aś?”, zastosuj metodę prawda/fałsz z ruchem.

Powiedz: “Przeczytam kilka zdań. Jeśli uważasz, że zdanie to PRAWDA,to wstajesz z krzesła. Jeśli to FAŁSZ, to siedzisz.”

Przykłady do przeczytania:

Komórka bakterii posiada bardzo duże jądro komórkowe. (Siedzi – Fałsz)
Sinice mogą przeprowadzać fotosyntezę. (Wstaje – Prawda)
Wszystkie bakterie są dla nas szkodliwe i musimy je wszystkie niszczyć. (Siedzi – Fałsz)
Bakterie cudzożywne pomagają sprzątać opadłe liście. (Wstaje – Prawda)

5. Podsumowanie

Dobra lekcja biologii w 5 klasie powinna opierać się na ruchu i emocjach. Uczenie o mikroświecie wcale nie musi nudne! Wystarczy odpowiednie podejście, by dziecko spojrzało na otaczający go świat (i własne ciało) z zupełnie nowej perspektywy.

Podoba Ci się moja twórczość? Może ten artykuł wniósł wiele informacji? Może po prostu dowiedziałeś się czegoś ciekawego, wzruszyłeś się, zaśmiałeś? Możesz postawić mi wirtualną kawę, po prostu wesprzeć Twórcę. Będzie mi niezmiernie miło.

postaw mi kawę, twórczość, wsparcie, zakaz social mediów poniżej 16 roku

Powiązane artykuły i poradniki podróżnicze

autorka, japonia, fotograf, wrocław, zakaz social mediów dla osób poniżej 16 roku życia, social media, edukacja domowa, przyszłość naszych dzieci, jak żyć inaczej — *edukatorka*
*podróżniczka*
*fotografka*

Jak Ci się podoba artykuł?

Jeżeli masz dodatkowe pytanie, napisz
w komentarzu lub napisz do mnie na Instagramie. Ja postaram się Tobie pomóc.

Wonderland Seekers